Op maandag 15 juni 2026 kwamen honderden leden van de Aramese gemeenschap, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, religieuze leiders, politici en andere betrokkenen samen in Enschede om de slachtoffers van de Aramese genocide van 1915 te herdenken.
De herdenking begon met een indrukwekkende kerkdienst in de Sint Jacobkerk aan de Tromplaan, onder leiding van bisschop Mor Polycarpus Augin Aydin en de aanwezige priesters. Er werd gebeden voor de slachtoffers van de genocide en de gemeenschap werd opgeroepen de herinnering aan de martelaren levend te houden. Dagvoorzitter Erwin Ilgun lichtte aansluitend het programma van de herdenking toe.
Na de dienst vertrok een stoet van vlaggendragers, geestelijken, sprekers en genodigden richting het Volkspark. Deze gezamenlijke tocht symboliseerde de verbondenheid van een gemeenschap die al generaties lang de herinnering aan haar voorouders bewaart.
In het Volkspark opende Simon Kara namens Comité 1915 de bijeenkomst. Hij verwelkomde alle aanwezigen en benadrukte het belang van deze jaarlijkse herdenking, inmiddels 111 jaar na de gebeurtenissen van 1915. Tevens werd stilgestaan bij de rol van Comité 1915, dat zich jarenlang heeft ingezet om herdenken, informeren en bewustwording een vaste plaats te geven binnen de Aramese gemeenschap en de Nederlandse samenleving.
Tijdens de herdenking werd aandacht besteed aan een lang gekoesterde wens van de Aramese gemeenschap: het creëren van tastbare plekken van herinnering. Veel slachtoffers hebben immers nooit een eigen graf of herdenkingsplaats gekregen. Met trots werd verwezen naar het onlangs gerealiseerde monument bij het Sint Efrem Klooster. Tegelijkertijd werd uitgesproken dat de wens voor een publiek monument in het Volkspark blijft bestaan.
Alle aanwezigen ontvingen zakjes met klaprozenzaad. De klaproos staat wereldwijd symbool voor herdenking en hoop. In Tur Abdin, waar tijdens de genocide vele dorpen werden verwoest en de grond met bloed werd doordrenkt, was de klaproos een van de eerste bloemen die opnieuw tot bloei kwam. Daarmee werd zij een krachtig symbool van veerkracht en nieuw leven.
Om precies 19.15 uur werd twee minuten stilte gehouden ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de genocide. Kinderen uit de Aramese gemeenschap staken vervolgens fakkels aan als eerbetoon aan de martelaren van 1915.
De bijeenkomst werd verrijkt door bijdragen van diverse sprekers. Tweede Kamerlid Don Ceder sprak over het belang van erkenning van de genocide en benadrukte dat politieke gevoeligheden nooit een reden mogen zijn om historische waarheden te negeren. Tegelijkertijd riep hij op aandacht te blijven vragen voor de hedendaagse vervolging van christelijke minderheden wereldwijd.
Johnny Shabo plaatste de genocide van 1915 in een bredere historische context. Hij herinnerde eraan dat de genocide niet op zichzelf stond, maar het tragische hoogtepunt vormde van een lange geschiedenis van vervolgingen en bloedbaden tegen christelijke bevolkingsgroepen in het Ottomaanse Rijk.
Een bijzonder persoonlijk moment volgde met het verhaal van Seftimya Mutlu over haar overgrootvader Simon uit het dorp Bote. Als veertienjarige jongen overleefde hij de verwoesting van zijn dorp, waar na dagen van verzet slechts een handvol families overbleef. Hij werd als kindslaaf weggevoerd en pas jaren later vrijgekocht. Simon bereikte uiteindelijk Nederland en bleef tot aan zijn overlijden op 102-jarige leeftijd zijn verhaal vertellen, gedreven door één grote angst: dat wat hij had meegemaakt ooit vergeten zou worden.
Ook muziek speelde een belangrijke rol tijdens de herdenking. Zanger Michel Yaman bracht een emotioneel Aramees lied ten gehore, terwijl het koor van de Sint Jacobkerk een speciaal gecomponeerd lied over de genocide uitvoerde. De muzikale bijdragen gaven op indringende wijze uitdrukking aan het verdriet, de herinnering en de hoop die binnen de Aramese gemeenschap leven.
De herdenking werd afgesloten met een gezamenlijke oproep om de herinnering aan de slachtoffers levend te houden, de historische waarheid te blijven uitdragen en zich blijvend in te zetten voor mensenrechten, gerechtigheid en erkenning.
Comité 1915 is een samenwerkingsverband van Aramese organisaties in Twente bestaande uit de Aramese Federatie Nederland, de Aramese Beweging voor Mensenrechten, Suryoyo Sat Nederland, S.C.V. Abgar (Rijssen), Platform Aram (Enschede), Suryoye Aramese Vereniging Oldenzaal en S.C.V. Baradaeus (Hengelo).
1915 #ArameseGemeenschap #Comité1915 #Herdenking